Daan is een jaartje aan het vliegen leren in portugal. Een van de dingen waar hij daar mogelijk wel tijd voor heeft, maar geen plek is sterren kijken. Op het strand misschien, maar ‘s nachts met z’n SkyQuest XT8 niet zo. Die was toch iets te groot, circa ander halve meter hoog en 19 kg – net te veel voor de handbagage.
Dus ik mag ik hem lenen tot ie er zelf weer een plekje voor heeft. Sweet!
De 8 staat voor 8 inch, zo’n 20 cm doorsnee opening aan de voorkant om het licht van zwakke sterretjes op te vangen. Volgens de fabrikant tot
magnitude 14.2, dus zelfs Pluto zou te zien moeten zijn met deze telescoop. Maar we hebben in Nederland
een groot probleem:
De groene gebieden zijn okee, geel matig, oranje slecht en rood gewoon hopeloos. Alles is, zoals altijd, relatief. Je ziet natuurlijk wel wat, maar het trilt en vooral laag bij de horizon, zoals Venus nu is, zie je weinig detail. De maan gaat natuurlijk wel heel erg goed en is ook heel interessant.
Als je op de
licht kaart kijkt zie je dat het in onze achtertuin bij het matigste gebied van Nederland hoort – we hebben zelfs een handige set verblindende lantaarnpalen staan. Gelukkig hebben we twee jaar geleden ook gezien hoe het wel kan in Nederland. De Flevopolder is erg OK en tijdens een nachtje op de Gouwzee hebben we midden op de dijk Enkhuizen – Lelystad zelfs de melkweg gezien. Dat is een klein uurtje rijden.
Maar dan het
BAH gedeelte. Twee dagen een telescoop in huis is direct heel leerzaam, zelfs als je er alleen maar een stukje maan mee bekijkt en Venus niet in focus in beeld krijgt – dat was een beetje frustrerend – zo’n amateur ben ik meestal niet. De Banaan::Scope is een 8 Inch Dobsonian. Da’s een
Newton-telescoop op een goedkope standaard. Een erg effectieve manier om sterren te kijken – mits de spiegel stevig vast zit en schoon is:
Dit is de hoofd spiegel. Op de foto (klik voor grote versie) zie je duidelijk de haren van Bentley en Chickie. Minder duidelijk op deze foto is de dikke laag aanslag van het een of ander. De kastjes in de weerspiegeling zien er in ieder geval lekker flets uit. Nou kan een optisch systeem
aardig wat hebben. Zo is een flinke kras voor op de lens van je foto kamera niets om je druk over te maken, maar een laagje vettige rommel… hmmm. Ik zag sterretjes rond Venus, en ik weet zeker dat die er niet waren…
Voor de goede orde, het “schone” stukje is waar het klemmetje zit waarmee de spiegel vast zit aan de metalen bevestiging ring. Klik weer voor de vergroting.
De spiegel weegt trouwens 1920 gram en bestaat zo te zien uit een vrijwel masief stuk glas. De bovenkant is geslepen tot een brandpunt afstand van 1200mm, vervolgens is daar aluminium op gedampt en daar is weer coating SiO2 over heen gegaan om te zorgen dat het aluminium niet acuut oxideert en dus niet meer spiegelt. In tegenstelling tot een gewone spiegel kon ik dus niet gewoon met spiritus en een poetsdoek even raggen.
Ik heb het netjes gedaan zoals het
volgens de handleiding moet: verwijder de spiegel uit de telescoop; laat de spiegel enkele minuten tot uren weken in afwasmiddel met wat schoonmaak alcohol; ga heel voorzichtig met voor elk baantje een schoon wattenbolletje over de spiegel totdat deze schoon is. Druk de wattenbolletjes vooral niet hard op de spiegel. Zachter is beter.
Het leek me verstandig de spiegel twee uur te laten soppen. Vervolgens hebben zo’n 75 wattenbolletjes (1 cent per stuk) zich op geofferd voor het goede doel. Na de eerste veeg was al duidelijk dat het allemaal erg de moeite waard zou zijn. Na de eerste ronde zat er nog steeds een spikkelige coating op, na spoelen, verversing van het sop en nogmaals spoelen onder de kraan is die er ook zo goed als af. Niet helemaal als nieuw, maar ik denk niet dat het veel af doet aan de beeld kwaliteit – zeker niet in de randstad.
Het resultaat:
Ja, er zit nog wat stof op. En ook nog een of twee kleine kalk ringetjes – de water ontharder heeft een nieuw patroon nodig, denk ik.
Onderweg natuurlijk nog een paar, eh, minder handige dingen gedaan. Geen schade gemaakt, gelukkig. Er zijn duurdere dingen dan de spiegel, maar toch, zonde…
- Een spuitbusjes ‘compressed air’ is niet handig om waterdruppels van spiegels af te blazen. Als je bijna klaar bent, vergeet je namelijk dat je hem recht op moet houden, dan komt er vloeistof uit en kan je weer terug naar de poets stap.
- Tissues zijn niet handig om de druppels op te deppen van de spiegel. De olie die in het papier zit gaat zonder dat je de spiegel aanraakt toch direct via de druppel richting het spiegel oppervlak. Net als bij 1: opnieuw wassen, spoelen, drogen…
- het gaat echt handiger met gedestilleerd water, de kalk ringetjes zien er een beetje naar uit. Deze laat ik maar gewoon zitten.
- De coating is best hard. Bij het vast schroeven tikte ik per ongeluk met de schroevendraaier tegen de spiegel naast de klemmetjes. Niet iets wat je expres wil gaan doen, maar ook niets van te zien met het blote oog.
Nu nog een heldere nacht.
En dan lukt het ook vast om Venus wel scherp te zien – bij de eerst poging zat de spiegel niet goed vast. Er zitten drie stel schroeven en drie borg schroeven waarmee de spiegel vast zit. De spiegel was goed afgesteld voor bijna recht omhoog kijken. Laag boven de horizon, en de spiegel kantelde aardig. Dat krijg je van afstellen zonder dat je de handleiding hebt.
Deze foto is genomen met een sluiter tijd van 30 seconden. Ik loop hier vlot door het beeld heen. Traag licht heet dat, geloof ik. 
Daan is een jaartje aan het vliegen leren in portugal. Een van de dingen waar hij daar mogelijk wel tijd voor heeft, maar geen plek is sterren kijken. Op het strand misschien, maar ‘s nachts met z’n SkyQuest XT8 niet zo. Die was toch iets te groot, circa ander halve meter hoog en 19 kg – net te veel voor de handbagage.
